(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ద్రోణపర్వ - అధ్యాయ 090

॥ శ్రీః ॥
7.90. అధ్యాయః 090
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Topics
అర్జునేన దుఃశాసనపరాజయః॥ 1 ॥
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Text

ధృతరాష్ట్ర ఉవాచ। 7-90-0x(4491)(48085)
తస్మిన్ప్రభగ్నే సైన్యాగ్రే వధ్యమానే కిరీటినా।
కేతు తత్ర రణే వీరాః ప్రత్యుదీయుర్ధనంజయం॥ 7-90-1(48086)
ఆహోస్విచ్ఛకటవ్యూహం ప్రవిష్టా మోఘనిశ్చయాః॥
ద్రోణమాశ్రిత్య తిష్ఠంతి ప్రాకారమకుతోభయాః॥ 7-90-2(48087)
సంజయ ఉవాచ। 7-90-3x(4492)
తథాఽర్జునేన సంభగ్నే తస్మింస్తవ బలేఽనఘ।
హతవీరే హతోత్సాహే పలాయనకృతక్షణే॥ 7-90-3(48088)
పాకశాసనినాఽభీక్ష్ణం వధ్యమానే శరోత్తమైః।
న తత్ర కశ్చిత్సంగ్రామే శశాకార్జునమీక్షితుం॥ 7-90-4(48089)
తతస్తవ సుతో రాజందృష్ట్వా సైన్యం తథాగతం।
దుఃశాసనో భృశం క్రుద్ధో యుద్ధాయార్జునమభ్యగాత్॥ 7-90-5(48090)
సకాంచనవిచిత్రేణ కవచేన సమావృతః।
జాంబూనదశిరస్త్రాణః శూరస్తీవ్రపరాక్రమః॥ 7-90-6(48091)
నాగానీకేన మహతా గ్రసన్నివ మహీమిమాం।
దుఃశాసనో మహారాజ సవ్యసాచినమావృణోత్॥ 7-90-7(48092)
హాదేన గజఘంటానాం శంఖానాం నినదేన చ।
జ్యాక్షేపనినదైశ్చైవ విరావేణ చ దంతినాం॥ 7-90-8(48093)
భూర్దిశశ్చాంతరిక్షం చ శబ్దేనాసీత్సమావృతం।
`యువరాజో బలశ్లాఘీ పింగలః ప్రియదర్శనః'।
స ముహూర్తం ప్రతిభయో దారుణః సమపద్యత॥ 7-90-9(48094)
తాందృష్ట్వా పతతస్తూర్ణమంకుశైరభిచోదితాన్।
వ్యాలంబహస్తాన్సంరబ్ధాన్సపక్షానివ పర్వతాన్॥ 7-90-10(48095)
సింహనాదేన మహతా నరసింహో ధనంజయః।
`తదాచలఘనప్రఖ్యం పతాకాశతసంకులం'।
గజానీకమమిత్రాణామభితో వ్యధమచ్ఛరైః॥ 7-90-11(48096)
మహోర్మిణమివోద్ధూతం శ్వసనేన మహార్ణవం।
కిరీటీ తద్గజానీకం ప్రావిశన్మకరో యథా॥ 7-90-12(48097)
ఖమాశ్రిత ఇవాదిత్యః ప్రతపన్స యుగక్షయే।
దదృశే దిక్షు సర్వాసు పార్థః పరపురంజనః॥ 7-90-13(48098)
ఖురశబ్దేన చాశ్వానాం నేమిఘోషేణ తేన చ।
తేన చోత్క్రుష్టశబ్దేన జ్యానినాదేన తేన చ॥ 7-90-14(48099)
నానావాదిత్రశబ్దేన పాంచజన్యస్వనేన చ।
దేవదత్తస్య ఘోషేణ గాండీవనినదేన చ।
మందవేగా నరా నాగా బభూవుస్తే విచేతసః॥ 7-90-15(48100)
శరైరాశీవిషస్పర్శైర్నిర్భిన్నాః సవ్యసాచినా।
తే గజాః సమసీదంత మగ్నాః పంకార్ణవేష్వివ॥ 7-90-16(48101)
యుగపచ్చ సమావిష్టైః శరైర్గాండీవధన్వనః।
అనేకశతసాహస్రైర్ద్రుమా మధుకరైరివ।
`పుంఖావశిష్టైర్బహుభిః శోణితోత్పీడవాహిభిః'॥ 7-90-17(48102)
ఆరావం పరమం కృత్వా వధ్యమానాః కిరీటినా।
నిపేతురనిశం భూమౌ ఛిన్నపక్షా ఇవాద్రయః॥ 7-90-18(48103)
అపరే దంతవేష్టేషు కుంభేషు చ కటేషు చ।
శరైః సమర్పితా నాగాః క్రౌంచవద్వ్యనదన్ముహుః॥ 7-90-19(48104)
గజస్కంధగతానాం చ పురుషాణాం కిరీటినా।
ఛిద్యంతే చోత్తమాంగాని భుల్లైః సన్నతపర్వభిః॥ 7-90-20(48105)
సకుండలానాం పతతాం శిరసాం ధరణీతలే।
పద్మానామివ సంఘాతైః పార్థశ్చక్రే నివేదనం॥ 7-90-21(48106)
యంత్రబద్ధా వికవచా వ్రణార్తా రుధిరోక్షితాః।
భ్రమత్సు యుధి నాగేషు మనుష్యా విలలంబిరే॥ 7-90-22(48107)
కేచిదేకేన బాణేన సుయుక్తేన సుపత్రిణా।
ద్వౌ త్రయశ్చ వినిర్భిన్నా నిపేతుర్ధరణీతలే॥ 7-90-23(48108)
అపరే మదసంరబ్ధా మాతంగాః పర్వతోపమాః।
సారోహా న్యపతన్భూమౌ ద్రుమవంత ఇవాచలాః॥ 7-90-24(48109)
మౌర్వీ ధ్వజం ధనుశ్చైవ యుగమీషాం తథైవ చ।
రథినాం కుట్టయామాస భల్లైః సన్నతపర్వభిః॥ 7-90-25(48110)
న సందధన్న చాకర్షన్న విముంచన్న చోద్వహన్।
మండలేనైవ ధనుషా నృత్యన్పార్థః స్మ దృశ్యతే॥ 7-90-26(48111)
అతివిద్ధాశ్చ నారాచైర్వమంతో రుధిరం ముఖైః।
ముహూర్తాన్న్యపతన్నన్యే వారణా వసుధాతలే॥ 7-90-27(48112)
ఉత్థితాన్యగణేయాని కబంధాని సమంతతః।
అదృశ్యంత మహారాజ తస్మిన్పరమసంకులే॥ 7-90-28(48113)
సచాపాః సాంగులిత్రాణాః సఖంగాః సాంగదా రణే।
అదృశ్యంత భుజాశ్ఛిన్నా హేమాభరణభూషితాః॥ 7-90-29(48114)
సూపస్కరైరధిష్ఠానైరీషాదండకబంధురైః।
చక్రైర్విమథితైరక్షైర్భగ్నైశ్చ బహుధా యుగైః॥ 7-90-30(48115)
చర్మచాపధరైశ్చైవ వ్యవకీర్ణైస్తతస్తతః।
స్రగ్భిరాభరణైర్వస్త్రైః పతితైశ్చ మహాధ్వజైః॥ 7-90-31(48116)
నిహతైర్వారణైరశ్వైః క్షత్రియైశ్చ నిపాతితైః।
అదృశ్యత మహీ తత్ర దారుణప్రతిదర్శనా॥ 7-90-32(48117)
ఏవం దుఃశాసనబలం వధ్యమానం కిరీటినా।
సంప్రాద్రవన్మహారాజ వ్యథితం సహనాయకం॥ 7-90-33(48118)
`ఏవం బలే ద్రుతే యాతే రాజపుత్రం మహారథం।
వివ్యాధ దశభిర్బాణైస్తిష్ఠతిష్ఠేతి చాబ్రవీత్॥ 7-90-34(48119)
జీవితేన కథం గంతా దురుక్తం యావదద్య తే।
తద్వాక్యసదృశం కర్మ కురు త్వం యది మన్యసే॥ 7-90-35(48120)
ఏవముక్త్వా తతో రాజా పార్థః పార్థివమర్దనః।
భృశం క్రుద్ధో మహారాజ అవిధ్యత్తనయం తవ'॥ 7-90-36(48121)
తతో దుఃశాసనస్త్రస్తః సహానీకః శరార్దితః।
ద్రోణం త్రాతారమాకాంక్షఞ్శకటవ్యూహమభ్యగాత్॥ ॥ 7-90-37(48122)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ద్రోణపర్వణి జయద్రథవధపర్వణి చతుర్దశదివసయుద్ధే నవతితమోఽధ్యాయః॥ 90 ॥

Mahabharata - Drona Parva - Chapter Footnotes

5-90-3 పలాయనే కృతః క్షణోఽవసరో యేన॥
5-90-9 ప్రతిభయో భయంకరః। దారుణః క్రూరః॥
5-90-19 దంతవేష్టేషు దంతమూలేషు। కటేషు కటిషు॥
5-90-21 నివేదనముపాహారం॥
5-90-22 యంత్రబద్ధా యంత్రైరాలిఖితాః॥
5-90-90 నవతితమోఽధ్యాయః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.